| Kształtowanie pojęć matematycznych
u dzieci w wieku przedszkolnym.

Przedszkole kierując działaniem i rozwojem myślenia dzieci umożliwia im teżprzys-wajanie wiadomości, własne poszukiwania prowadzące do różnych odkryć, stawia przed nimi zadania w formie problemów do rozwiązania, wzbogaca ich świat przeżyć i wartości. Do metod wychowania w przedszkolu stosowany jest czynnik zabawowy i emocjonalny. Głównie, bowiem motywy zabawowe i uczuciowe skłaniają dzieci do wysiłku, którego wynikiem jest uczenie się logicznego myślenia.
Kształtowanie pojęć matematycznych w pracy z dziećmi w przedszkolu wiąże się nie
tylko ze wzbogacaniem słownika dziecięcego, ale także z wykrywaniem zależności,
podobieństw i różnic, poznawaniem przez dzieci elementarnych pojęć matematycznych i opanowaniem prostych operacji. Umiejętności te powinne następować w czasie samodzielnego działania dzieci. Pojęcia matematyczne kształtują się przez świadome wykorzystywanie różnorodnego działania dzieci w zabawie, różnorodnych sytuacjach matematycznych, lub tez planowo organizowanych zajęciach. Kształtowanie pojęć matematycznych daje szczególne możliwości stymulowania rozwoju procesów myślowych dziecka. Przyswajając pojęcia matematyczne należy cały czas uwzględniać podstawowe prawa psychologicznego rozwoju dziecka, a w szczególności fakt, że jest ono zdolne do
osiągnięcia czegoś w działaniu dużo wcześniej niż może sobie uświadomić, co naprawdę osiągnęło, a tym bardziej nim zdoła to wyrazić słowami. Dziecko podczas zabaw i innych zajęć dokonuje między innymi następujących czynności poznawczych: ćwiczenia klasyfikacyjne, ćwiczenia w których porównują liczebność, ćwiczenia, w których zauważają zależności. Wszystkie te ćwiczenia musza być włączone do zabaw przedszkolnych poczynając już od dzieci 3 - letnich. Jest to bardzo ważne, gdyż w okresie przedszkolnym w umyśle dziecka formułuje niepewne podstawowe pojęcia i należy je ukształtować prawidłowo. W trakcie zabaw mimochodem uczą się pewnych pojęć i właściwości matematycznych. Nowe pojęcia, czy zależności, dziecko powinno zrozumieć tak, jakby samo je odkryło. Należy więc kształtować potrzebę zrozumienia i nie dopuszczać do bezmyślnego
wykonywania niezrozumiałej instrukcji. W przedszkolu nie posługujemy się terminologią matematyczną. Język dziecka jest jedynym właściwym sposobem opisywania zaobserwowanych przez nie zjawisk i zależności.

Podstawowymi metodami w kształtowaniu pojęć matematycznych logicznych są
metody czynne nie tylko w 3 - latkach, ale we wszystkich grupach wiekowych dzieci
przedszkolnych. Są tu więc metody samodzielnych doświadczeń, metoda zadań stawianych dzieciom przez nauczycielkę, metoda ćwiczeń, która prowadzi do utrwalania pojęć i umiejętności. Przy kształtowaniu pojęć matematycznych niezbędne są bezpośrednie spostrzeżenia dziecka. Muszą one być powiązane ze słowem, inaczej nie rozwiną się w wyobrażenia i procesy myślenia dziecka. Dlatego w procesie kształtowania pojęć matematycznych ważne są metody słowne na równi z metodami czynnymi.
Edukacja matematyczna przedszkolaków oparta jest przede wszystkim na doświadczeniach dziecka. Każda nauczycielka zaangażowana w swoją pracę poszukuje optymalnych metod pracy z dzieckiem. Jednak najważniejsze jest, stwarzanie takich sytuacji, aby dzieci mogły odkryć matematyczny sens pewnych czynności potrzebnych do dobrego przygotowania ich do dalszej nauki matematyki.
Opracowała Dorota Marchel
Literatura:
Gruszczyk - Kolczyńska E., Zielińska E., Dziecięca matematyka,
Szuman S., Rola działania w rozwoju umysłowym,
Lipina S., Kształtowanie pojęć dzieci w wieku przedszkolnym,
Fidler M., Matematyka już w przedszkolu,
Moroz H., Rozwijanie pojęć matematycznych u dzieci w wieku przedszkolnym,

|