W przekroczeniu progu przedszkola wsparcia potrzebują nie tylko nasze maluszki, ale także ich rodzice. Od kondycji psycho-fizycznej mamy i taty bardzo zależy udany start dziecka w życie przedszkola. Jednak to wielkie przeżycie dla całej rodziny nie musi być przeżyciem traumatycznym. Nie należy zakładać z góry, że na początku przedszkolnej drogi naszego dziecka, wystąpią wszystkie niepożądane objawy okresu adaptacji (moczenie nocne, agresja, regres, apatia). Takie symptomy spotykamy rzadko i tylko wtedy, gdy dziecko z różnych powodów jest nieprzygotowane do przedszkola. Trzeba pogodzić sie z tym, że oderwanie dziecka od domu nie będzie dla niego przyjemnym przeżyciem (szczególnie wtedy gdy do tej pory zajmowała się nim mama). Wszystkie złe emocje i uczucia są naturalną obroną 3-latka przed tym co nowe i nieznane, więc być może zagrażające. Można pomóc dziecku i złagodzić te nieprzyjemne pierwsze odczucia.

      Małe dziecko przy rozstaniu z rodzicami grymasi, płacze, jest wystraszone, gdyż traci poczucie bezpieczeństwa, które miało wśród swoich najbliższych. Niepokojem napawa malucha to, że nie umie samodzielnie zadbać o swoje potrzeby (jedzenie, ubieranie się, korzystanie z toalety). Dzieci są przyzwyczajone do pomocy ze strony rodziców, babci, najbliższych. Dlatego w trosce o komfort psychiczny dziecka w przedszkolu warto jak najszybciej rozwijać samodzielność u dzieci oraz umiejętność zwracania sie o pomoc do zaufanych osób (np. personel przedszkola). Pamiętajmy , że "tylko dziecko samodzielne to dziecko dzielne".
   Problemem w tym wieku u dzieci jest jeszcze brak umiejętności zabawy z rówieśnikami. Takie dzieci starają się różnymi sposobami skupić uwagę nauczycieli tylko na sobie. W początkujących dniach w przedszkolu dziecko czuje sie też zagubione w nieznanych pomieszczeniach przedszkola.

Te problemy , z którymi dziecko 3-letnie spotyka się na początku swej "przedszkolnej kariery" można załagodzić przez podjecie odpowiednich działań przygotowujących malucha. Warto zadbać w sposób szczególny o emocje dziecka w tym okresie, biorąc jednak pod uwagę fakt, iż większość 3-latków jest już gotowa na nowe doświadczenia i tęskni za kontaktem z rówieśnikami.
     W naszym przedszkolu jeszcze przed rozpoczęciem roku przedszkolnego dzieci miały możliwość zwiedzenia , zabawy w przedszkolu, w sali 3-latków razem z rodzicami bez ograniczeń czasowych. W tym czasie dzieci oswoiły nowe pomieszczenia (łazienki, szatnie, salę) oraz personel przedszkola przygotowujący sie na przyjęcie dzieci.
Od 1 września postaraliśmy się, aby dzieci poczuły się jak najbezpieczniej w nowych okolicznościach. Wiele rodziców towarzyszyło w początkowych dniach zabawom pozwalając stopniowo przejmować obowiązki przez nauczycieli.

       W pierwszych dniach skupiliśmy się na wdrożeniu dzieci do wspólnych zabaw z rówieśnikami, nawiązywaniu pierwszych relacji społecznych. Nieodłączonym elementem tego było wiele konfliktów (najczęściej o zabawkę, uwagę opiekuna), które trzeba było dzieci nauczyć rozwiązywać w sposób akceptowalny społecznie.
        W tych trudnych wrześniowych dniach wsparcia potrzebują nie tylko dzieci ale również rodzice. Jest to bardzo ważne, gdyż bardzo często podświadomie przekazujemy dziecku swoje lęki i niepokój. Zadbaliśmy zatem o nawiązanie częstych bezpośrednich kontaktów rodziców i nauczycieli. Zależało nam na zbudowaniu ciepłej, serdecznej, rodzinnej, atmosfery w grupie.
       Wspólne omówienie najważniejszych tematów pozwala obalić różne mity na temat przedszkola oraz rozwiać obawy jakie typowy rodzic nosi w sobie w związku z nowym etapem w życiu ich dziecka. Dzieci wyczuwając zaufanie i spokój rodziców szybciej adaptują sie w nowym środowisku.
        Przygotowując 3-latka do przedszkola pamiętajmy o kilku praktycznych radach, które ułatwiają pobyt malucha w placówce. Zadbajmy by ubranie dziecka było wygodne, przewiewne, lekkie oraz łatwe do zakładania i zdejmowania. Zwróćmy uwagę by dziecko mogło swobodnie nie tylko biegać ale także skakać, czworaczkować, turlać się, leżeć, siedzieć (np. po turecku) i by nic go nie uwierało. Maluch ma czuć się w ubraniu dobrze. Ubranie dla 3-latka nie powinno mieć zbędnych guzików, sprzączek, ozdób. Spodnie lub spódniczka najwygodniejsza jest na gumkę (bez skomplikowanych dla 3-latka szelek, zapinanych pasków). Ubranie "na cebulkę" pozwoli dostosować ubiór dziecka do zmieniających się warunków atmosferycznych i temperatury w sali. Najlepsze są buty na gumkę lub rzepy na niezbyt śliskiej podeszwie. W żadnym wypadku klapki (zbyt niebezpieczne). Pamiętajmy o ubraniu na zmianę. Nawet jeśli dziecko w domu samodzielnie korzysta z toalety, to w przedszkolu może zdarzyć się, że podczas zabawy zapomni o swoich fizjologicznych potrzebach. Poza tym maluchy często brudzą sie, zalewają podczas jedzenia. W czasie zajęć dzieci mają do czynienia z farbami, klejem, plasteliną itp. Dla wielu to sprawa naturalna i jeżeli dziecko ma przygotowany woreczek z zapasowym ubraniem zażegnamy każdą "ubraniową awarię".

       Jednak najtrudniejsze momenty podczas pobytu dziecka w przedszkolu to:

• rozstanie - jeśli nie ma takiej potrzeby lepiej tej trudnej chwili nie przeciągać. Rozstania są mniej bolesne gdy:
  • pożegnanie jest serdeczne ale krótkie,
  • rodzice ustalają z dzieckiem porę
    odbioru z przedszkola tak by zawsze dotrzymać danego słowa,
  • podczas dramatycznego pożegnania, histerii nie wskazane jest odrywanie płaczącego dziecka od mamy, gdyż czuje wtedy ono siłę nauczyciela i postrzega go jako osobę zagrażającą więc dziecko zwraca sie przeciwko niemu. Jeśli jest taka konieczność, to mama powinna przekazać dziecko nauczycielowi. Dzieci wtedy podświadomie szukają ciepła i troski więc przytulają się do opiekunki. Szybciej uspokajają się nawiązują emocjonalną więź, która jest podstawą budowania dziecięcego poczucia bezpieczeństwa.
• leżakowanie- warto zrozumieć, że poobiedni relaks jest niezbędny dla zdrowia małego dziecka. Intensywne zajęcia, wspólna zabawa, nowe doświadczenia to dla malucha ciężka praca, po której musi zregenerować siły. Dziecko inaczej funkcjonuje w przedszkolu niż w domu. Reżim przedszkolny jest bardziej męczący dzięki natłokowi nowych wrażeń, hałasu, zabaw, kolegów i koleżanek. Dzieci podczas leżakowania nie są zmuszne do spania. Celem leżakowania jest odpoczynek fizyczny i wyciszenie psychiczne – regeneracja. Dzieci słuchają ulubionych bajek, dziecięcych piosenek, muzyki relaksacyjnej itp. Staramy się nie przekazywać dziecku swoich obaw i niepokojów związanych z odpoczynkiem. Porozmawiajmy o tym z nauczycielem ale nie przy dziecku.
• jedzenie - dzieci w przedszkolu często zachowują sie zupełnie inaczej niż w domu. Zatem starajmy się nie utrwalać negatywnych nawyków wyniesionych z domu (np. dziecko odmawia jedzenia surówki lub mięsa). Zdarza się, że zachęcone przez nauczyciela lub koleżankę, kolegę próbuje nowych potraw, smaków i przełamuje swoje upodobania. Zatem spróbujemy zaufać pracownikom przedszkola. Przejmując opiekę nad dzieckiem starają się oni zadbać o dostarczenie podstawowych składników odżywczych dziecku. Jadłospis jest profesjonalnie przemyślany i przygotowany wg standartów posiłków dla dzieci. Dzieci z alergiami pokarmowymi mają zapewnioną dietę wybiórczą wg wskazań rodzica zgłoszonych w formie pisemnej.
  Nauczycielka informuje, czy dziecko w danym dniu miało apetyt. Ta wiedza pozwala zaspokoić potrzeby dziecka po powrocie z przedszkola.

        Rozpartując tę tematykę starajmy się potraktować okres adaptacyjny 3-latka jako bardzo ważne i niezwykłe chwile w życiu całej rodziny i nie skupiajmy się nadmiernie na niepokojących obawach. Zachęcam do przemyślnego przygotowania dziecka do podjęcia edukacji przedszkolnej, która jest bardzo ważna i nie można jej zaniedbywać. Udany start w życiu przedszkolaka to połowa sukcesu. Pamiętajmy, że dziecko w przedszkolu lepiej, pełniej rozwija się, dojrzewa, radzi sobie w życiu.

mgr Ewa Haponik